Meester van de Zwarte Molen (Krabat) boekrecensie

In 1971 schreef de Duitser Otfried Preußler een spookverhaal geïnspireerd op een oude volksvertelling. Meester van de Zwarte Molen is ook wel bekend als Krabat en heeft indruk op me gemaakt in mijn jeugd.

 

 

Het verhaal over Krabat


Het verhaal begint eeuwen geleden in de omgeving van het Duitse dorp Schwarzkollm. Deze kleine gemeente telt maar een schaars aantal inwoners. We ontmoeten de veertienjarige jongen genaamd Krabat. Hij is een weeskind geworden doordat zijn ouders gestorven zijn. Samen met een aantal lotgenoten reist hij door het land om te bedelen voor onderdak en voedsel. Ook maken ze soms muziek op straat om geld op te halen. Op een avond krijgt Krabat een visionaire droom, de inhoud van dit visioen zal lotbepalend zijn voor zijn leven. Krabat ziet zichzelf door het Koselmoeras lopen, in het midden staat een grote, zwarte molen. De volgende dag komen de bedeljongens ook echt bij de molen uit zijn droom. Krabat en zijn vrienden gaan werken als leerling-knecht voor de molenaar. Er werken nog meer jongens van hun leeftijd die de molenaar allemaal aanspreken als de Meester. Als snel komen ze erachter dat de man geen echte molenaar is, hij beoefent de kunst van de zwarte magie en het occulte. Als Krabat een poging doet om te ontsnappen zorgen de magische krachten van de meester ervoor dat er een onzichtbare muur om de molen komt. Ze worden gevangen gehouden, de vraag is dan ook of ze ooit uit de handen van de Meester kunnen ontsnappen.


De personages in De Meester van de Zwarte Molen


Niet alleen de hoofdpersoon van het verhaal heeft een aparte naam, bijna elk personage heeft een vreemde naam. Tonda, Lyschko, Kito, Kubo, Petar, Staschko en Hobbezak zijn daar een voorbeeld van. Dit helpt meteen al mee aan de mystiek van het verhaal.  Krabat moet allerlei werk verrichten in de molen. Op het begin heeft hij het zwaar maar naarmate hij meer leert gaat het hem gemakkelijker af. Het personage is goed uitgeschreven en is een waardige hoofdpersoon van het verhaal. is. Je leeft je makkelijk in in de wereld van Krabat, het personage maakt boeiende ontwikkelingen mee. Zo wordt hij verliefd op de mooie dame Kantorka. Ze zorgt ervoor dat Krabat gemotiveerd raakt om te ontsnappen uit de molen. De andere jongens die gevangen zijn in de molen dienen als opvulling, ze overheersen niet en zijn niet zo uitgewerkt als Krabat. Je raakt meer bij ze betrokken als de Meester bekend maakt dat er elk jaar een jongen moet sterven die het minste gepresteerd heeft.

 

Volksverhaal


De tijdsbeleving van het verhaal spant over een periode van een aantal jaren. Een jaar wordt gemarkeerd door de knecht die elk jaar moet sterven vanwege zijn slechte prestaties. In enkele passages wordt het niet duidelijk hoeveel tijd er over het verhaal heen gaat, Krabat raakt zelf de tijd kwijt en begint te verzadigen en moe te worden van al de zware arbeid op de molen. Er zit wat moeilijk taalgebruik in het verhaal omdat De Meester van de Zwarte Molen van oorsprong een Duits, oud volksverhaal is. De sfeer is op momenten surrealistisch te noemen, het lijkt soms alsof de duivelse, zwarte molen leeft. Dat het gelijkenissen toont met sprookjes en mythische vertellingen wordt duidelijk aan sommige situaties. Zo moeten de leerlingen van de molenaar zich elke vrijdag van de week in een zwarte raaf veranderen en zich meester maken in de zwarte kunsten.


Fragment


Als een blinde in de mist zocht Krabat een tijdlang tastend zijn weg door het bos en kwam toen terecht op een open plek. Op hetzelfde ogenblik klaarde de hemel op, de maan kwam door en zette alles plotseling in een koud licht. Daar lag de molen. Donker en dreigend lag hij daar in de sneeuw, als een sterk, gevaarlijk dier dat loert op zijn prooi.


Tot slot


De Meester van de Zwarte Molen uit 1997 is een spannend spookverhaal voor de jeugd. Ik heb zitten bibberen toen ik het aan het lezen was als kind. Ik durfde na de laatste pagina ook voorlopig niet meer langs een verlaten molen op te fietsen. Na een herlezing is het te merken dat niet elk voorval goed overkomt op de jeugdige doelgroep, soms zijn de gebeurtenissen te abstract om te begrijpen. Doordat het verhaal geïnspireerd is op een volksverhaal hangt er een bijzondere, duistere sfeer waarin  occulte praktijken zoals zwarte magie en satanisme niet geschuwd worden. Het klassieke goed tegen kwaad fenomeen komt duidelijk naar voren en is makkelijk te herkennen. De Duitse verfilming van het verhaal uit 2008 is nog niet eens zo slecht, maar doet het boek net zoals vaak het geval is niet voldoende eer aan.

35

4 Reacties

Pipeloen

Monday, April 13, 2020 Reply

griezelig !

Taco-Veldstra

Monday, April 13, 2020 Reply

Heel mooi verhaal net als je recensie ! Duim taco

Asmay

Monday, April 13, 2020 Reply

Heb er wel eens wat over gelezen, maar ken het boek zelf nog niet. Mooie recensie. Duim.

Christine1

Monday, April 13, 2020 Reply

Ik ben een paar maand geleden aan dit boek begonnen en na de bijna de heft gestopt. Ik vond er niets aan. Het was mijn ding niet.